Waar staat de "S" in ESG eigenlijk voor?

ESG – de afkorting voor Environmental, Social en Governance – is wereldwijd een belangrijke drijfveer geworden voor bedrijven en de economie, vooral sinds Covid-19. Economische groei staat niet langer centraal; duurzame bedrijfsvoering, waarbij zorgvuldig wordt omgegaan met hulpbronnen en het milieu, heeft de hoofdrol overgenomen. Bedrijven worden steeds meer door belanghebbenden en regelgeving gestimuleerd om de weg naar duurzaamheid in te slaan.

De "S" in ESG staat voor 'Social'. In tegenstelling tot de aspecten 'Environmental' en 'Governance' is het sociale aspect aanzienlijk moeilijker te definiëren. Terwijl de andere ESG-aspecten – 'Environmental' en 'Governance' – voornamelijk betrekking hebben op de impact van een bedrijf op de planeet of op zijn interne en politieke functies, richten sociale factoren zich op de relaties tussen een bedrijf en de mensen zowel binnen als buiten de organisatie. De sociale component van ESG omvat alle soorten mensgerelateerde aspecten van bedrijven met betrekking tot hun werknemers en de gemeenschappen waarin ze actief zijn.

Kwesties die van invloed zijn op werknemers zijn bijvoorbeeld de staat van dienst van het bedrijf op het gebied van gezondheid en veiligheid, het beleid inzake diversiteit, gelijkheid en inclusie, en de arbeidsverhoudingen tussen het management en de werknemers. Externe kwesties zijn onder meer de relaties van het bedrijf met lokale gemeenschapsleiders, de vraag of er bij leveranciers sprake is van dwangarbeid of kinderarbeid, en de productveiligheid.

In het bedrijfsleven wordt de sociale dimensie nog steeds vaak als een ondergeschikte rol gezien, hoewel deze een van de essentiële factoren is voor de productiviteit en winstgevendheid van een bedrijf. Een van de redenen hiervoor is het gebrek aan kaders voor de „S“ in ESG. Onder invloed van de klimaatverandering was het „E“-aspect lange tijd de belangrijkste factor binnen ESG. Maar vooral sinds de Covid-19-pandemie heeft het sociale aspect aanzienlijke aandacht gekregen. Hoewel sociale factoren aanzienlijk moeilijker te kwantificeren zijn dan E en G, is het duidelijk dat bedrijven die hun werknemers bijvoorbeeld slecht betalen, waarschijnlijk met grote moeilijkheden te maken zullen krijgen. Zo verloor Uber in 2019 zijn vergunning in Londen vanwege uitbuiting van werknemers. Dit toont duidelijk aan dat bedrijven die zich aan sociale normen houden, stabieler kunnen opereren en minder kans lopen op negatieve gevolgen.

Uiteraard variëren sociale risico’s en hun mogelijke financiële gevolgen van sector tot sector. Zo zijn veiligheidsnormen op de werkplek bijvoorbeeld aanzienlijk belangrijker voor een olieboorbedrijf dan voor een software , terwijl de bescherming van klantgegevens een groter risico kan vormen voor een software dan voor een oliemaatschappij. Als een bedrijf sterk de nadruk legt op de sociale factor binnen ESG, kan dit zijn reputatie versterken, zijn waarde behouden en nieuwe investeerders aantrekken. Wanneer bedrijven aantoonbaar inzet tonen voor het verbeteren van het welzijn van werknemers en andere belanghebbenden, maakt dit het bedrijf aantrekkelijker dan concurrenten die geen aandacht besteden aan sociale aspecten.

Beleggers zullen steeds meer trachten het risico dat sociale factoren voor het rendement vormen, tot een minimum te beperken. Met name complexe maatschappelijke dynamieken, variërend van de opkomst van de publieke opinie op internet tot stakingen en bedrijfsboycots door diverse groepen, beïnvloeden veranderingen in de voorkeuren van consumenten op de lange termijn. Belanghebbenden kunnen maatschappelijke factoren beschouwen als belangrijke indicatoren voor het potentieel van een bedrijf. Net als bij ESG-beleggingen in het algemeen kan het geven van de voorkeur aan bedrijven die rekening houden met maatschappelijke aspecten voor beleggers een manier zijn om hun waarden in hun beleggingen tot uiting te brengen en tegelijkertijd hogere en betrouwbaardere rendementen op de lange termijn te behalen.

De menselijke factor in zakelijke relaties is een cruciaal onderdeel van ESG. Daarom is het, met name wat betreft het sociale aspect van ESG, belangrijk om open en transparant te communiceren en een voortdurende dialoog te onderhouden met alle belanghebbenden, om te voorkomen dat het imago van het bedrijf wordt geschaad. Effectieve betrokkenheid kan niet alleen het bedrijf zelf versterken, maar ook de gemeenschap versterken door gemeenschappelijke waarden te creëren. Zo kunnen bedrijven steun verwerven en een goede reputatie opbouwen binnen de samenleving en de gemeenschap, aangezien steun vanuit de gemeenschap een aanzienlijke invloed heeft op de lokale politiek.

Het sociale aspect komt ook duidelijk naar voren in de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s), waarin sociale aspecten bijzonder diep verankerd zijn. 11 van de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen hebben betrekking op sociale factoren, aangezien naast milieubescherming ook het bevorderen van sociale rechtvaardigheid centraal staat in de SDG’s.

‍

‍

Een van de belangrijkste uitdagingen voor bedrijven die hun maatschappelijke prestaties willen verbeteren, is te bepalen welke aspecten ze moeten meenemen en hoe ze hun vooruitgang moeten meten en bekendmaken.

Bij cubemos hebben we de sociale dimensie van ESG-factoren onderverdeeld in zes aandachtsgebieden:

• Werknemers, professionele ontwikkeling en arbeidsrechten
• Consumentenveiligheid, gegevensbescherming en productkwaliteit
• Gelijkheid, diversiteit en inclusie
• Impact op de gemeenschap en dialoog
• Gezondheid, veiligheid en welzijn
• Waardeketen & leveranciersbeheer

Werknemers, opleiding en arbeidsrechten

De manier waarop een bedrijf omgaat met zijn werknemers, hun arbeidsomstandigheden en de eerbiediging van arbeidsgerelateerde rechten is een cruciaal aspect van zijn duurzaamheidsbeleid. Bedrijven moeten openheid geven over de strategieën, maatregelen en doelstellingen die zij hanteren om negatieve effecten te beperken, positieve effecten te bevorderen en risico’s en kansen met betrekking tot hun werknemers te beheersen. Informatie over hoe bedrijven omgaan met arbeidsgerelateerde rechten, collectieve onderhandelingen voeren en klachtenprocedures organiseren, vormt een belangrijk onderdeel van deze openbaarmaking, evenals informatie over hoe zij met hun werknemers communiceren. Gegevens over opleidingen en een overzicht van de samenstelling van hun personeelsbestand zijn verdere punten die zorgen voor een uitgebreide openbaarmaking over dit onderwerp.

Belangrijkste onderdelen van het actiegebied „Werknemers, opleiding en arbeidsrechten“

• Dialoog met medewerkers
• Rechten in verband met het laboratorium, klachtenprocedures en collectieve onderhandelingen
• Gegevens over werknemers en niet-werknemers

Voorbeelden van relevante kengetallen voor het actiegebied „Medewerkers, opleiding en arbeidsrechten“

• Totaal aantal ernstige schendingen van de mensenrechten
• Gemiddeld aantal opleidingsuren per medewerker

Consumentenveiligheid, gegevensbescherming en productkwaliteit

Verantwoordelijke marketingpraktijken, het waarborgen van de gezondheid en veiligheid van klanten gedurende de gehele levenscyclus van een product of dienst, en het handhaven van een hoog niveau van gegevensbescherming kunnen consumenten helpen weloverwogen aankoopbeslissingen te nemen. Bedrijven moeten relevante strategieën, actieplannen en doelstellingen uiteenzetten om negatieve effecten op consumenten te verminderen, en moeten beschrijven hoe zij positieve effecten bevorderen en hoe zij omgaan met risico’s en kansen. Dit omvat ook het verzamelen van gegevens over overtredingen van regelgeving met betrekking tot productinformatie en etikettering, de gevolgen van producten of diensten voor de gezondheid en veiligheid, en klachten van klanten en eindgebruikers over datalekken en gegevensverlies. Er moeten procedures worden beschreven voor de communicatie met deze belanghebbenden over mogelijke effecten.

Belangrijkste onderdelen van het actiegebied „Consumentenveiligheid, gegevensbescherming en productkwaliteit”

• Dialoog met consumenten
• Gevolgen van producten voor gezondheid en veiligheid
• Productinformatie en etikettering
• Bescherming van klantgegevens

Voorbeelden van relevante kengetallen voor het actiegebied „Consumentenveiligheid, gegevensbescherming en productkwaliteit“

• Aantal incidenten met gegevenslekken per maand
• Aantal klachten van klanten over de klantenservice
• Aantal gemelde datalekken

Gelijkheid, diversiteit en inclusie

Het actief bevorderen van diversiteit, gelijke kansen en inclusie op de werkplek kan aanzienlijke voordelen opleveren voor zowel het bedrijf als zijn werknemers. Bedrijven moeten maatregelen beschrijven om gelijke behandeling en inclusie van werknemers te waarborgen, zoals het monitoren van discriminatiegevallen, het nemen van corrigerende maatregelen en het waarborgen van een divers personeelsbestand. Andere onderdelen van dit aandachtsgebied zijn onder meer informatie over eerlijke beloning (bijvoorbeeld de „loonkloof tussen mannen en vrouwen“).

Kernelementen van het aandachtsgebied „Gelijkheid, diversiteit en inclusie“

• Eerlijke beloning en secundaire arbeidsvoorwaarden
• Gelijke behandeling en inclusie

Voorbeelden van relevante indicatoren voor het aandachtsgebied „Gelijkheid, diversiteit en inclusie“

• Totaal aantal gevallen van discriminatie
• Diverse medewerkers in het hoger management
• Loonkloof tussen mannen en vrouwen

Gevolgen voor de gemeenschap en de dialoog

Verantwoordelijke marketingpraktijken, het waarborgen van de gezondheid en veiligheid van klanten gedurende de gehele levenscyclus van een product of dienst, en het handhaven van een hoog niveau van gegevensbescherming kunnen consumenten helpen weloverwogen aankoopbeslissingen te nemen. Uw bedrijf dient relevante strategieën, actieplannen en doelstellingen te formuleren om negatieve effecten op consumenten te verminderen, en te beschrijven hoe positieve effecten worden bevorderd en hoe risico’s en kansen worden beheerd. Dit omvat ook het verzamelen van gegevens over overtredingen van regelgeving met betrekking tot productinformatie en etikettering, de impact van producten of diensten op gezondheid en veiligheid, en klachten van klanten en eindgebruikers over datalekken en gegevensverlies. Er moeten procedures worden beschreven voor het communiceren van mogelijke effecten met deze belanghebbenden.

Kernelementen van het aandachtsgebied „Impact op de gemeenschap en dialoog“

• Dialoog met gemeenschappen
• Incidenten en gevolgen voor gemeenschappen

Voorbeelden van relevante indicatoren voor het aandachtsgebied "Impact op de gemeenschap en dialoog"

• Aantal activiteiten op het gebied van maatschappelijke betrokkenheid
• Percentage gemeenschappen dat het bedrijf positief beoordeelt
• Aantal partnerschappen dat is aangegaan met maatschappelijke organisaties

Gezondheid, veiligheid en welzijn

Gezonde en veilige arbeidsomstandigheden omvatten zowel het voorkomen van gezondheidsschade als het bevorderen van de gezondheid van werknemers. De informatieverschaffing over dit onderwerp heeft betrekking op zowel de reikwijdte als de prestaties van de systemen voor gezondheids- en veiligheidsbeheer van bedrijven. Verder moet hierin een beschrijving worden gegeven van de processen voor werknemersbetrokkenheid, de aangeboden opleidingen en de bevordering van gezondheid en veiligheid op de werkplek. Aanvullende gegevens omvatten de rapportage van werkgerelateerde letsels en ziekten, evenals indicatoren voor het evenwicht tussen werk en privéleven.

Kerninhoud van het actiegebied „Gezondheid, veiligheid en welzijn“

• Beheer van gezondheid en veiligheid op het werk
• Werk-privébalans

Voorbeelden van relevante kengetallen voor het actiegebied „Gezondheid, veiligheid en welzijn“

• Totaal aantal te melden arbeidsongevallen
• Totaal percentage werknemers dat recht heeft op gezinsverlof

Waardeketen & leveranciersbeheer

De inzet voor het beheer van de waardeketen en leveranciers, gericht op het uitbannen van kinderarbeid en dwangarbeid, is een centraal beginsel van de mensenrechten en valt in bijna alle landen onder de nationale wetgeving. Bedrijven dienen hun beleid, actieplannen en doelstellingen te beschrijven om daadwerkelijke of potentiële negatieve gevolgen voor werknemers in de waardeketen, met inbegrip van leveranciers, te voorkomen, te beperken of te verhelpen. Dit omvat arbeidsomstandigheden, gelijke kansen, gezondheid en veiligheid, en andere mensenrechten (bijvoorbeeld toegang tot collectieve onderhandelingen). Informatie over uw zorgvuldigheidsonderzoek bij leveranciers, inclusief de verificatie van sociale criteria, vormt een essentieel onderdeel van dit onderwerp, evenals informatie over hoe bedrijven de communicatie met werknemers binnen de waardeketen beheren.

Kerninhoud van het actiegebied „Waardeketen & leveranciersbeheer“

• Dialoog met werknemers in de waardeketen
• Due diligence en leveranciersscreening
• Gezondheid en veiligheid in de waardeketen
• Mensenrechten in de waardeketen

Voorbeelden van relevante kengetallen voor het actiegebied „Waardeketen & leveranciersbeheer“

• Percentage leveringen dat op tijd en volledig is
• Percentage leveringen dat op tijd bij de klant is afgeleverd